روکوکو

واژه روکوکو از واژه فرانسوی روکای به معنی سنگریزه و صدفهایی اطلاق می شود که در تزیین غارهای مصنوعی به کار می رفت. روکوکو در حقیقت ادامه شیوه باروک بود که مخصوصاً در فضاهای داخلی با افراط در تزیینات و ریزه کاری توأم بود. در نقاشی آثار آنتوان واتو را آغازگر سبک روکوکو می دانند. شاهکار او به نام سفر زیارتی به الهه نام دارد که وقتی از سوی آکادمی پذیرفته شد و خودش به عضویت آکادمی در آمد، در حقیقت گروه طرفداران روبنس پیروز شدند. این تابلو گروه عاشقانی را نشان می دهد که برای عزیمت از جزیره جوانی و عشق جاودانی آماده می شوند. اعضای جوان به رقصی زیبا و ظریف و باوقار مشغولند و از سایه یک پارک جنگلی خارج می شوند، از شیب سرسبز می گذرند و به قایقی طلایی که در انتظارشان است می رسند. حالت روانی پیکره ها با دقت بررسی و نمایانده شده اند. واتو از از نظر تجسم حالتهای متمایزکننده که ترکیب زیبایی از ظرافت و ملاحت هستند هرگز همطرازی نداشته است. در عموم نقاشیهای واتو احساسی از زودگذر بودن خوشی نهفته است که لطفی شاعرانه به آنها می بخشد.

گذشته از آنتوان واتو عده ای دیگر از نقاشان درباری وجود داشتند که موضوعاتی چون عشق زیرکانه و خوشگذرانی های اعیان را ترسیم می کردند. اما در کنار این سبک روکوکوی درباری، نقاشانی بودند که بیشتر مطابق ذوق طبقه متوسط نقاشی می کردند. یکی از مشهورترین آنان سیمون شاردن است که در شبیه سازی از فضای داخلی و طبیعت بی جان مهارت داشت. در تابلوی آداب غذاخوری اتاق ساده ای را می بینیم که مادری همراه دو فرزندش می خواهند در آن غذا بخورند. در دقت و آرامش پیکره ها، نورپردازی مختصر و اشیای بی جان کمکی فرسوده احساس لطیفی موج می زند که ساختگی و غیرواقعی نیست، بلکه حاکی از صداقت، ژرف بینی و نوع دوستی نقاش است. شاردن به شیوه خاص خود، شاعر امور پیش پاافتاده و استاد نمایش نوسانهای جزئی است.در انگلستان با نقاشان چهره سازی همچون گینزبارو (1788-1727) روبه رو هستم که ابتدا کار خود را با منظره سازی آغاز کرد و سر انجام چهره سازی را بر گزید. یکی از اولین آثار او بنام (رابرت اندروز و همسرش) لطفی شاعرانه دارد. در این اثر ارباب دهکده و همسرش با حالتی طبیعی و فروتن در تفرجگاه خانگی خود آسوده اند . گرچه از هنر رویسدال و مکتبش مشتق شده ،دارای جوی چنان تابناک است که نظیر آن هرگز توسط استادان هلندی اجرا نشده است، آراستگی خالی از تظاهر در تصویر این دو زن از جهتی شیوه واتو را به خاطر می آورد. شیوه روکوکو در فرانسه بویژه به صورت تزیینات داخلی پرورش یافت . نقاشان یا آزادی به شیوه های مختلفی دست زدند و سبکهای مختلفی از آثار واتو تا شاردن و گینزبارو به وجود آوردند. این آزادی در بیان در نتیجه روکوکو پیش آمد زمینه ساز تحولات بعدی گردید. نقاشان بر خلاف سابق به شیوه های فردی توجه پیدا کردند و دست به تجربه های تازه ای زدند که به رمانتی سیزم در هنر منجر شد.